De eenzame creatieve genie bestaat niet

In elk creatief vak hangt het verhaal van de uitzonderlijke persoon. Diegene die het idee had, in de auto of onder de douche. Dat verhaal is prettig en het is grotendeels onwaar.

Dat is geen aanval op talent. Talent bestaat en het scheelt veel. Maar één persoon die in zijn hoofd iets voortbrengt dat niemand anders kon bedenken? Dat houdt geen stand.

En dat is nuttig nieuws, want een proces kun je inrichten.

Wat het onderzoek hierover zegt

De bekendste bevinding gaat over brainstormen, en hij is ongemakkelijk. Diehl en Stroebe onderzochten dit in de jaren tachtig. Groepen leveren minder en minder originele ideeën op. Dezelfde mensen die eerst alleen werken, doen het beter.

De oorzaak zit niet in de mensen maar in de vorm. In een groep wacht je op je beurt. Je stuurt bij op wat anderen zeggen. En je houdt het rare idee binnen.

Dat betekent niet dat je samen niets moet doen. Het betekent dat de volgorde omgekeerd moet. Eerst alleen bedenken, daarna samen kiezen.

Dat onderzoek is oud en het houdt stand. Het is sindsdien vele keren herhaald en de richting blijft dezelfde.

Toch plannen we nog steeds sessies waarin de ideeën ter plekke moeten komen. Omdat dat samenwerking voelt. En omdat een sessie in de agenda productiever lijkt dan drie mensen die nadenken.