Gen-Z zoekt vijf keer zo vaak via AI dan 55-plussers
Bij 18- tot 34-jarigen zat AI in 52 procent van de laatste aankopen, bij 55-plussers in 10 procent.
7 min lezen · 11 november 2026
In samenwerking met Abovomaxlead
- In een op de vijf klantreizen gebruikt de Nederlandse consument AI, met 7 procent bij shampoo, fastfood en frisdrank en 37 procent bij keuken, auto en matras (Markteffect x Abovomaxlead, oktober 2026).
- AI telt vooral mee bij oriënteren en vergelijken, en bij 18- tot 34-jarigen zat AI al in 52 procent van de laatste aankopen (Markteffect x Abovomaxlead, oktober 2026).
- Zelf laten kopen wil 4 procent, terwijl Deloitte 31 procent vond die ervoor openstaat (Deloitte, juli 2026), dus je budget gaat nu naar de klant die met AI vergelijkt en zelf afrekent.
Op Emerce EDAY 2026 legden Daan Vrijsen, Managing Director Media, en Maurice Kaan, Managing Director Performance van Abovomaxlead, de zaal twee vragen voor: in hoeveel klantreizen zit AI al, en hoe ver laat de klant AI gaan? Markteffect en Abovomaxlead vroegen van 16 tot en met 22 oktober 1.000 Nederlanders van 18 jaar en ouder hoe hun laatste aankoop verliep, met of zonder AI.
De stelling dat AI in meer dan 30 procent van de klantreizen zit, klopte niet. Het is een op de vijf (Markteffect x Abovomaxlead, oktober 2026). Achter dat gemiddelde zitten grote verschillen per categorie, dus begin bij de vraag in welk cluster je eigen categorie valt.
Vier clusters op twee assen
De onderzoekers deelden categorieën in op twee assen: hoe lang de klantreis duurt en hoe groot de merkvoorkeur is. Zo ontstaan vier clusters. Dit deel van de klanten gebruikte AI bij de laatste aankoop (Markteffect x Abovomaxlead, oktober 2026):
- Prompt (korte klantreis, grote merkvoorkeur), zoals shampoo, fastfood en frisdrank: 7 procent
- Shout (korte klantreis, kleine merkvoorkeur), zoals kleding, wijn en snacks: 8 procent
- Love (lange klantreis, grote merkvoorkeur), zoals smartphone, vliegticket en sim only: 28 procent
- Persuade (lange klantreis, kleine merkvoorkeur), zoals keuken, auto en matras: 37 procent
De lengte van de klantreis maakt het grootste verschil. Verkoop je matrassen, dan vraagt ruim een op de drie klanten een chatbot om argumenten voordat hij beslist. Verkoop je frisdrank, dan kiest ruim negen op de tien klanten zonder AI, in het schap of in de bezorgapp. Je budget voor beschikbaarheid en herkenbare merkkenmerken blijft dan het eerste waar je naar kijkt.
Bij een smartphone of vliegticket heeft de klant een sterke voorkeur voor een merk, en toch gebruikte 28 procent AI. Die klant laat AI zijn favoriet vergelijken met een paar alternatieven. Twee cijfers uit hetzelfde onderzoek laten zien hoe:
- 87 procent van de AI-gebruikers gaf zelf merknamen mee in de prompt.
- 64 procent controleerde het antwoord daarna bij het merk zelf.
Werk je in een Love-categorie, houd dan prijzen, abonnementsvormen en specificaties op je eigen site actueel en vindbaar.
Volledige artikel lezen?
Met een gratis account krijg je toegang tot alle artikelen plus marketing action cards om direct aan de slag te gaan. Geen verplichtingen.
- Oriënteren en vergelijken pieken
- Onder de 35 al de helft
- Vier procent laat AI zelf kopen
- Wat het onderzoek niet meet
- Wat het voor je vak betekent